Zeynəb

Özünüzü qısaca təqdim edin.

Adım Zeynəbdir, 55 yaşım var. Qaratəhlə kəndindənəm, burada doğulmuşam, burada böyümüşəm. İndi kənd məktəbində müəlliməyəm, Azərbaycan dili və ədəbiyyatı tədris edirəm. Maraqlıdır ki, indi dərs dediyim məktəb elə öz oxuduğum məktəbdir. Vaxtilə şagird kimi oturduğum siniflərdə indi mən dərs deyirəm.

Uşaqlığınız və məktəb illəriniz necə keçib?

Uşaqlıq bütünlüklə kənddə keçdi. Onda kənd daha qələbəlik idi, hər evdə beş-altı uşaq vardı. Məktəbdə siniflər dolu olardı, partalar çatmazdı.

Mən kiçik yaşdan oxumağı sevirdim. Ədəbiyyat dərsləri ən sevdiyim dərslər idi. Şeir əzbərləyərdim, hekayələri dönə-dönə oxuyardım. Müəllimimiz vardı, rəhmətlik, o bizə sözün qiymətini öyrətdi. Yəqin elə ona görə özüm də müəllim oldum.

Niyə məhz müəllim olmaq istədiniz?

Düzünü desəm, başqa peşə ağlıma da gəlmirdi. Mənə elə gəlirdi ki, dünyada ən gözəl iş uşaqlara öz dilini, öz ədəbiyyatını öyrətməkdir. Kitab açıb bir şeiri izah edəndə uşaqların gözü parlayır, bundan gözəl nə ola bilər.

Bir də o vaxt müəllimə hörmət başqa cür idi. Kənddə müəllim sözü keçən adam idi. İstəyirdim mən də o cür faydalı olum. Bax o arzu ilə də bu yola çıxdım, heç peşman da deyiləm.

Təhsilinizi harada aldınız və necə geri döndünüz?

Ali təhsil almaq üçün kənddən getməli oldum. Oxuyub qurtarandan sonra kəndə qayıtdım. O vaxt geri qayıdan az idi, çoxu gedib şəhərdə qalırdı.

Mən qayıtdım, çünki kəndimi sevirdim, bir də fikirləşdim ki, əgər hamı gedib qalsa, bizim uşaqlara kim dərs deyəcək. Kimsə qalmalı idi. Mən qaldım. İndi baxıram, yaxşı ki qalmışam.

Neçə ildir dərs deyirsiniz?

Otuz ildən çoxdur bu məktəbdəyəm. Bir nəslə yox, bir neçə nəslə dərs demişəm. İndi bəzən küçədə adam məni saxlayır, müəllim, məni tanımırsız, sizin şagirdiniz olmuşam, deyir. Onun da artıq saçı ağarıb.

Bəziləri öz uşaqlarını mənim yanıma gətirir, deyir, mən sizdən oxumuşam, qoy oğlum da oxusun. Bundan adam həm sevinir, həm də vaxtın necə keçdiyini görüb kövrəlir.

Hansı fənləri tədris edirsiniz?

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı. Yəni öz ana dilimizi öyrədirəm. Bu mənim üçün sadəcə bir fən deyil. Dil getsə, hər şey gedər, ona görə bu işi ürəkdən görürəm.

Uşaqlara qrammatikanı, yazını öyrətməklə yanaşı, şairlərimizi, yazıçılarımızı tanıdıram. İstəyirəm bilsinlər ki, onların böyük bir ədəbiyyatı var, qədim bir mədəniyyəti var. Bunu bilən uşaq özünə də başqa cür baxır.

Sizcə dil insana nə verir?

Dil təkcə bir fənn deyil. Dil gedəndə onunla birlikdə ədəbiyyat gedir, şeir gedir, atalar sözü, nağıl, mahnı, hamısı gedir. Uşaq öz şairini tanımırsa, öz nağılını bilmirsə, o, kökündən qopur.

Dil bir xalqın yaddaşıdır. Yaddaş itəndə insan kim olduğunu da unudur. Ona görə bu işi ürəkdən görürəm. Bu, bizim kim olduğumuz məsələsidir.

Bəs ailənin, evin bu işdə rolu nədir?

Ev ən vacib yerdir. Mən sinifdə nə qədər çalışsam da, uşaq evə gedib öz dilində danışmırsa, mənim əməyim yarımçıq qalır. Dil əvvəl evdə öyrənilir, məktəb onu cilalayır.

Valideynlərə həmişə deyirəm, evdə uşaqla öz dilinizdə danışın, ona kitab oxuyun, nənənin yanında oturtdurun. Məktəb tək başına dili saxlaya bilməz. Ev ilə məktəb əl-ələ versə, onda nəticə olar. Ev son qaladır, o qala düşsə, çətindir.

Gələcəyə ümidiniz varmı?

Olmasa, otuz ildir bu işi görməzdim. Çətinlik olur, bunu gizlətmirəm. Amma hər il qarşımda oturan o uşaqlara baxıram, onların gözündəki işığı görürəm və ümidim təzələnir.

Mənim bir arzum var, qoy bizim öz dilimiz bu kənddə yaşasın, qoy uşaqlar həm gürcücəni yaxşı bilsin, həm də öz şairini oxuya bilsin. Nə qədər ki bu məktəbdəyəm, əlimdən gələni edəcəyəm. Bir nəfər də olsa uşaq öz dilini sevib böyüsə, deməli, əməyim hədər getməyib.